Hollandse Meesters – Vragenvuur

Dialoog op niveau met Gijs van Gemert

Gijs van Gemert in VragenvuurDe collegezaal van de Utrechtse sterrenwacht bleek geen onbekend terrein. Ooit – voordat De Uithof het universitaire centrum van de stad werd – gaf Gijs van Gemert hier college. Op 17 september 2013 was de voormalige bijzonder hoogleraar en manager van Sherpa er terug om centraal te staan in de tweede aflevering van Vragenvuur. Over het organiseren van zorgzaamheid, het aangaan van de dialoog, blijven nadenken en communiceren en respect voor de ander.

Expertinterview

Vorig jaar verscheen ‘Zorgzaamheid organiseren voor mensen met een verstandelijke beperking’, waarin Van Gemert zijn visie geeft op goede zorg. Goede zorg organiseren: eigenlijk hoeft het allemaal niet ingewikkeld te zijn. Je moet alleen wel durven. Zeggen waar het op staat, en stappen durven zetten zonder dat je weet waar je uit gaat komen. Dat doen we allemaal in ons leven als we een partner kiezen en kinderen krijgen. En zo ga je ook te werk in de praktijk: stapje voor stapje richting perspectief, zonder garantie voor succes, en blijven proberen. Alles wat je meemaakt, leest en hoort, dient hierbij als bagage.

‘Consultatie’ is wel het sterkste voorbeeld van zo’n praktijktheorie. Destijds was Van Gemert betrokken bij Jolanda Venema en introduceerde dit begrip – “gejat van de psychiatrie” – in de gehandicaptenzorg. “Van tevoren wist ik niet waar we uit zouden komen en ik had geen beeld van wat consultatie precies was. Maar de partijen stonden lijnrecht tegenover elkaar en het leek een goed middel om tot dialoog te komen.” De term ‘dialoog’ is voor Van Gemert zeker niet beperkt tot woorden. Het gaat om respect voor de ander die je tegenover je hebt. En ook in een dialoog is de uitkomst vooraf onbekend. Wel moet je weten waar je zelf staat, zodat je duidelijk kan zijn naar de ander. “Je kan leiden door te volgen. Laat iemand je de weg zien.” Van Gemert vertelt over de ontmoeting met Jolanda Venema. Ze stond bij het raam en zong een liedje. Hij kende het liedje ook en vroeg of hij mee mocht zingen. En zo zongen ze samen bij dat raam. Een dialoog. Die vervolgens bruut werd verbroken door een binnenstormende begeleidster: “meneer dit is gevaarlijk!”

Vakmanschap is ook een term die Van Gemert koestert: “Er zijn vaardigheden die je je eigen maakt en daarmee ga je improviseren. Verder moeten mensen die aan het werk zijn zo min mogelijk lastig gevallen worden met regels.” De tijdgeest mag dan bol staan van richtlijnen en protocollen, Van Gemert is wars van controle denken. “Het is niet erg goed voor de cliënt. Ook is het een misvatting dat een succesvolle methodiek overal ingezet kan worden zonder dat je de ontwikkeling er naar toe zelf doormaakt.”

Bekijk een kort fragment uit het interview.

Vragen uit publiek

De kans om zelf je vraag aan Gijs van Gemert te stellen, moet je grijpen! Bijvoorbeeld: waar moet je op letten als je nieuwe begeleiders gaat werven? Of: hoe ga je de dialoog aan met die manager die alleen maar met financiën bezig is? “Ik ken het type”, is zijn eerste reactie. Geld is volgens Van Gemert juist een leuke ingang om over de inhoud te praten en “er zijn maar weinig schurken”: ook die managers willen het beste voor de cliënt. Ook ‘Leiderschap’ is een belangrijk thema voor Van Gemert: “Als je met de bestuurder praat, weet je al hoe laat is.” Hoe de leidinggevende met de ondergeschikte omgaat, resoneert in hoe men met de cliënt om zal gaan. Ook hier is de dialoog de sleutel: en dat gaat niet om vriendelijk blijven, maar zeggen waar je voor staat en je grenzen trekken.

 

Reacties

Frederike 27-09-2013, 12:52

Ik begrijp niet waarom hij zekerheid tegenover angst zet. Juist die zekerheid zou je niet moeten willen hebben. De enige mogelijkheid om zekerheid te krijgen is door macht te gebruiken. Zekerheid voor de uitkomst, hij ontkracht het zelf vervolgens ook. Ik denk dat je beter vertrouwen naast angst kan zetten. Vertrouwen in de client, in je collega, in de organisatie, in de maatschappij en in jezelf.

Beantwoord

Reageer