Ina van Berckelaer

Biografie van Ina van Berckelaer-Onnes

Als stagiaire op het Medisch Opvoedkundig Bureau werd Ina van Berckelaer-Onnes voor het eerst geconfronteerd met een meisje met autisme: ze raakte zeer gefascineerd. Niet alleen door het fenomeen autisme, maar vooral door de wijze waarop naar de moeder werd gekeken. De afwijking van het kind werd als intrigerend gezien, maar de ouders bleven geheel buiten beeld. Er leefden enkel vragen over de opvoedingscompetentie van de moeder. Dat ging de orthopedagoge in opleiding te ver. Zij zag toen een duidelijke toekomst voor zich: ouders van kinderen met autisme ondersteunen. 

Lijfspreuk

Kinderen met ontwikkelingsstoornissen zijn gewoon kinderen, geen gewone kinderen, maar kinderen met een beperking die hulp nodig hebben (vrij naar Nan Snijders-Oomen, een Nederlandse pionier op het gebied van autisme).

 

Na haar afstuderen in 1967 bood haar leermeester Prof. Len de Klerk haar een baan aan op de afdeling orthopedagogiek van de Universiteit te Leiden, ten behoeve van onderwijs en cliëntenzorg. Spoedig volgde een fellow-ship in Zürich bij Prof. dr. Jacob Lutz, bekend vanwege zijn onderzoek op het gebied van autisme. Voor Van Berckelaer-Onnes een onvergetelijke periode die bevestigde dat ontwikkelingsstoornissen in het licht van opvoedingsvragen haar domein vormden.

Promotie en wetenschappelijke carrière

Ook het onderzoek begon te trekken. In 1974 startte zij naast haar werk en gezin aan een proefschrift: ‘Vroegkinderlijk Autisme: een opvoedingsprobleem’. De keuze was gemaakt, zij wilde graag bij de Universiteit blijven waar de combinatie van onderzoek, onderwijs en klinisch werk haar mateloos boeide. In 1983 werd haar man voor zijn werk overgeplaatst naar Fort Saskatchewan in Canada. Ze besloot haar baan op te zeggen en met het gezin naar Canada af te reizen. Het tij was haar goed gezind: de universiteit wilde haar behouden en bood haar een uniek contract aan: voor twee jaar een dag per week in dienst van de Universiteit Leiden, met twee keer per jaar twee weken college in Leiden geven en research in Edmonton uitvoeren. Exact na twee jaar was ze weer terug in Leiden, een enorme ervaring rijker. Leiden bleef haar veel kansen bieden om autisme op de agenda te zetten, mede dankzij een zeer enthousiast team met jonge medewerkers. Ook buitenlanders kwamen naar Leiden om op autisme te promoveren. Er is een breed internationaal netwerk opgebouwd dat zich sterk richt op het brede spectrum van ontwikkelingsstoornissen. Leidse medewerkers werden op grond van dit onderzoek naar het samengaan van autisme en een verstandelijke beperking veel gevraagde consulenten bij het CCE. De universiteit heeft Van Berckelaer-Onnes de kans geboden om onderwijs, klinisch werk en wetenschappelijk onderzoek te combineren. Nog steeds vormen deze drie activiteiten haar belangrijkste dagelijkse bezigheden.

Inspiratiebronnen

Lorna Wing

Len de Klerk en Hem Koster zijn belangrijke personen geweest voor de loopbaan van Van Berckelaer-Onnes. Grootste inspiratiebron noemt zij echter Lorna Wing, een Engelse kinderpsychiater die zij in 1980 leerde kennen: “Zij is een expert op het gebied van autisme en heeft de gave om onderzoek en klinische expertise op een excellente wijze te integreren. De wijze waarop zij met mensen met autisme omgaat is indrukwekkend, liefdevol, begripsvol, ondersteund door een ongelooflijke hoeveelheid kennis op dit gebied. Daarnaast is zij een zeer getalenteerd schrijfster. Haar publicaties zijn van hoge kwaliteit. Haar taalgebruik is prachtig en helder, waardoor de overdracht naar derden buitengewoon goed is.”

Reacties

Larry van Putten 15-10-2012, 17:33

Ik prijs me gelukkig dat ik met 4 van de 5 ‘meesters’ te maken heb gehad in mijn loopbaan. Ook met Ina, in hoedanigheid van cce-consulent bij een complexe autistische jongeman op Swetterhage. Over haar kwaliteiten hoef ik niets toe te voegen. Van Berckelaer was in de pionierstijd rond ASS zoals velen van ons erg van de structuur en van iedere-dag-hetzelfde-programma. Later kwamen de Belgen met de ‘kwaliteit van communicatie’ trend. Ik ben benieuwd hoe zij zelf tegen deze ontwikkelingen binnen haar specialisme aankijkt.

Beantwoord
Ina van Berckelaer-Onnes 16-10-2012, 20:21

Dag Larry
Wat goed om een reactie van je te lezen. ooit was ik betrokken bij de start van de autistenunit op Swettehage, daarna als CCE consulent, ook nu nog. Om op je vraag te reageren: binnen de structuur hebben we ondersteunende communicatie een centrale plaats gegeven. We hebben de ComVoor van Roger Verpoorte in Leiden samen verder ontwikkeld. Auitsme blijft uitdagend en stimulend wat nieuwe ontwikkelingen betreft!
Hartelike groet Ina

Beantwoord
Larry van Putten 17-10-2012, 17:07

Hallo Ina,

Dank dat je persoonlijk gereageerd hebt! We gaan elkaar zeker zien op 22-11, ik verheug me er erg op!

Hartelijke groet terug, Larry

Beantwoord

Reageer op Larry van Putten


Lettergrootte

De week van Ina van Berckelaer-Onnes

Het herstel van het gewone leven

'Ik mis in veel instellingen die zoektocht naar het gewone leven. We werken met mensen met beperkingen, die soms zeer ernstige gedragsproblemen hebben, maar dat wil niet zeggen dat er geen gewoon leven kan zijn.'
Lees verder

Portret van Ina van Berckelaer-Onnes

Didier Rammers sprak met Ina van Berckelaer-Onnes over haar jeugd in Groningen, haar keuze om in Leiden te gaan studeren en haar wetenschappelijke carrière.
Lees verder

Literatuur van Ina van Berckelaer-Onnes

Ina van Berckelaer-Onnes kijkt terug op vijf belangrijke publicaties en geeft haar commentaar.
Lees verder

Biografie van Ina van Berckelaer-Onnes

Ina van Berckelaer-Onnes is orthopedagoog en emeritus hoogleraar. Zij houdt zich in het bijzonder bezig met kinderen met een ontwikkelingsstoornis en zette autisme internationaal op de agenda.
Lees verder

Naam: Ina van Berckelaer-Onnes

Geboortedatum: 2 januari 1942

Geboorteplaats: Groningen

Opleiding: Gymnasium, orthopedagogiek Universiteit Leiden, promotie Universiteit Utrecht

Functie: hoogleraar orthopedagogiek, in het bijzonder m.b.t. kinderen met een ontwikkelingsstoornis

Burgerlijke staat: getrouwd, drie kinderen, zes kleinkinderen

Hobby’s: lezen, sporten, kleinkinderen

Vragenvuur: meer informatie